Για το ασυνείδητο

φωτ.: © Νίκος Τεντόμας

φωτ.: © Νίκος Τεντόμας

Μια άλλη εύκολα αποδείξιμη μαρτυρία της πρότασης ότι οι ασυνείδητες ψυχικές διαδικασίες ενός ατόμου είναι σημαντικές για την ψυχική του ζωή είναι το ακόλουθο. Τα κίνητρα για τη συμπεριφορά κάποιου μπορεί συχνά να είναι προφανή σε έναν παρατηρητή, μολονότι άγνωστα στον ίδιο. Παραδείγματα αυτού μας είναι γνωστά από την κλινική και την προσωπική εμπειρία. Μπορεί να είναι πολύ προφανές από τη συμπεριφορά της, για παράδειγμα, ότι μια μητέρα είναι κυριαρχική και απαιτητική προς το παιδί της, ενώ ταυτόχρονα αυτή πιστεύει ότι ανήκει στις μητέρες που θυσιάζονται, που θέλουν να κάνουν το καλύτερο για το παιδί τους χωρίς να λογαριάζουν τις δικές του επιθυμίες. Νομίζω ότι οι περισσότεροι από εμάς θα ήταν έτοιμοι να υποθέσουν ότι η γυναίκα αυτή είχε την ασυνείδητη επιθυμία να κυριαρχεί και να ελέγχει το παιδί της παρά το γεγονός όχι μόνο της άγνοιάς της, αλλά και της σθεναρής της άρνησης μιας τέτοιας επιθυμίας. Άλλο, κάπως διασκεδαστικό παράδειγμα είναι ο ειρηνιστής που είναι πρόθυμος να φιλονικήσει βίαια μ’ οποιονδήποτε διαφωνεί με την άποψή του ότι η βία είναι ανεπιθύμητη. Είναι προφανές ότι η συνειδητή του ειρηνοφιλία συνοδεύεται από ασυνείδητη επιθυμία να πολεμήσει, που σ’αυτή την περίπτωση είναι ό,τι ακριβώς η συνειδητή του συμπεριφορά καταδικάζει.

Charles Brenner (1914–2008), Ψυχίατρος-Ψυχαναλυτής. Απόσπασμα από το βιβλίο «Στοιχειώδες εγχειρίδιο Ψυχανάλυσης», εκδόσεις Πατάκη.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s