Περί ελευθερίας

Image

Η ελευθερία ως δεδομένο φαίνεται να είναι ο ακριβώς ο αντίποδας του θανάτου. Ενώ ο θάνατος μας τρομοκρατεί, θεωρούμε γενικά την ελευθερία ως κάτι αδιαφιλονίκητα θετικό. Η ιστορία του Δυτικού πολιτισμού δεν σημαδεύτηκε άλλωστε από σταθμούς που προήλθαν από την επιθυμία για ελευθερία και δεν καθορίστηκε εντέλει από την επιθυμιά αυτή ; Κι όμως από υπαρξιακή άποψη, η ελευθερία είναι σύμφυτη με το άγχος, γιατί αντίθετα με την καθημερινή εμπειρία , δηλώνει ότι η είσοδος και η τελική μας έξοδος , δεν γίνονται σ΄ένα οργανωμένο κόσμο που κατευθύνεται από ένα αιώνιο γενικό σχέδιο. Ελευθερία σημαίνει κάθε άνθρωπος να είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του, τις επιλογές , για την κατάσταση της ζωής του.
Παρόλο που η λεξη υπεύθυνος μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ποικίλους τρόπους προτιμώ τον ορισμό του Σατρ ” να είσαι υπεύθυνος σημαίνει να είσαι δημιουργός κάποιου πράγματος”. Σύμφωνα με αυτό τον ορισμό ο καθένας μας είναι δημιουργός του σχεδίου της δικής του ζωής. Είμαστε ελεύθεροι να είμαστε οτιδήποτε εκτός από ανελεύθεροι. Κάποιοι φιλόσοφοι προχωρούν ακόμα παρακάτω : ότι η αρχιτεκτονική του ανθρώπινου μυαλού καθιστά τον καθένα από μας υπεύθυνο και για την δομή της εξωτερικής πραγματικότητας, για την ίδια την μορφή του χώρου και του χρόνου. Εδώ ακριβώς , στην ιδέα της αυτοδημιουργίας , κατοικεί το άγχος. Είμαστε πλάσματα που επιθυμούμε την δομή, και μας τρομάζει η ιδέα μιας ελευθερίας που αφήνει να εννοηθεί πως δεν υπάρχει τίποτα πέρα από μας, πως δεν πατάμε πουθενά.

Ιrvin Yalom ” Ο δήμιος του έρωτα και άλλες ιστοριές ψυχοθεραπείας” εκδ ΑΓΡΑ

Ζωγραφική Vincent van Gogh

Advertisements

One thought on “Περί ελευθερίας

  1. Είμαι πια απόλυτα πεπεισμένος ότι η λέξη και έννοια “ελευθερία” εφευρέθηκε από τον άνθρωπο για τον άνθρωπο για λόγους που πιθανόν δεν θα μάθουμε ποτέ. Γιά όσους λόγους “ήδη” ξέρουμε έχω ώς δεδομένο ότι απέτυχαν.. Και λεω εφευρέθηκε καθώς αυτή την έννοια – λέξη δεν τη θεωρώ ως δομική έννοια που προυπήρχε στον κόσμο πριν τον άνθρωπο.
    Δεν ειναι καθόλου τυχαίο που σ αυτό το κείμενο τοποθετείται στον αντίποδα η έννοια του θανάτου. Από εκεί και μόνο φαίνεται η αποτυχία του ανθρώπου να τοποθετήσει μια έννοια απεναντι στο θάνατο ισα ισα για να ξορκίσει το κακό.. Προχειροδουλειές δηλαδή..κ μην ξεχνάμε ότι ο θανατος προυπήρχε του ανθρώπου ως βιολογικό γεγονός από γενέσως του σύμπαντος..Εμείς ως είδος “ήρθαμε” σ αυτό τον κόσμο όταν προυπήρχε ο θάνατος..Μας προυπάντησε “ευγενικά”..εμείς τρομάξαμε και πάνω στον πανικό μας εφευραμε μια έννοια….
    ευτυχώς το παραπανω κείμενο αναφερει καποιους όρους όπου και σώζει την παρτίδα¨: ; άγχος, υπευθυνότητα, δημιουργικότητα, δομή!
    Τελικά για να υπάρξουμε θα πρεπει να περιορίσουμε την ελευθερία (έτσι όπως ο άνθρωπος την ορίζει), να δόσουμε δομή στο χάος, να οριοθετηθούμε στο περιβάλλον (κι άλλοι περιορισμοί..)… Ο φόβος μας μπροστά στο άγνωστο και την τρέλλα μας έκανε εν τέλει να κατασκευάσουμε αυτή την έννοια..Είναι καταδικασμένη να αποτύχει αλλά στο μεταξύ εμείς θα πεθαίνουμε και θα κάνουμε παιδιά…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s