To σημείο του κύκλου ζωής που βρίσκεται η οικογένεια

unspecified

φωτογραφία Alexander Rodenko

Η βασική έννοια του κύκλου ζωής της οικογένειας συνίσταται στο ότι αυτή περνά από ένα αριθμό αναπτυξιακών σταδίων καθένα από τα οποία απαιτεί αλλαγές στην οργάνωση της. Η οικογένεια συνιστά ένα ανοιχτό ψυχοβιολογικοινωνικό σύστημα που βρίσκεται σε μια διαρκή προσπάθεια διατήρησης της ισορροπίας του , μέσα σε από μια διαδικασίας συνεχούς αλλαγής. Θα πρέπει λοιπόν να να εκτιμηθεί κατά πόσον ο τρόπος λειτουργίας της οικογένειας αντιστοιχεί στην αναπτυξιακή φάση στην οποία αυτή βρίσκεται. Ανάλογα με την φάση του κύκλου ζωής , τα μέλη θα πρέπει να επιστρατεύουν διαφορετικούς μηχανισμούς προσαρμογής. Άλλες φορές θα πρέπει να έρχονται σε μεγάλο βαθμό εγγύτητας που μπορεί να είναι στα όρια της ‘’ συγχώνευσης’’ ή ‘’διάχυσης’’ ( fusion), ενώ άλλες θα πρέπει να απομακρύνονται και να θέτουν αυστηρά τα όρια υπέρ της αυτονομίας και της ιδιωτικότητας τους.

Κατά την γέννηση ενός παιδιού , για παράδειγμα , αναπτύσσεται μια σχέση έντονης εγγύτητας μεταξύ μητέρας και βρέφους. Η συμβιωτική αυτή σχέση επιτρέπει στους δύο να δημιουργήσουν ένα ασφακές περιβάλλον μέσα στο οποίο το βρέφος θα αναπτύξει τον ‘’πραγματικό ‘’ του εαυτό. Παράλληλα ο πατέρας θα πρέπει να στηρίξει την μητέρα , που με την σειρά της θα μπορέσει να προσφέρει ένα πρόσφορο περιβάλλον στο βρέφος της. Μητέρα και βρέφος λειτουργούν ως δυο ομόκεντροι κύκλοι, με την μητέρα να απομακρύνεται από τον πατέρα για να μπορέσει να αφοσιωθεί στο βρέφος της.

Η δυναμική αυτή θα πρέπει σύντομα ν΄αλλάξει, γιατί το βρέφος αναπτύσσεται και η μητέρα οφείλει να απομακρυνθεί από κοντά του , αφήνοντας του ένα παιδίο για να αυτονομηθεί αλλά και για να επανακτήσει η ίδια τα δικά της ενδιαφέροντα και να αφοσιωθεί εκ νέου στην σχέση της με τον σύντροφο της. Εαν παρόλα αυτά παραμείνει στην αρχική δυναμική που ανέπτυξε με το βρέφος τότε αυτό που ήταν λειτουργικό θα μετατραπεί σε μείζονα δυσλειτουργία .Θα μετατραπεί σε μια οικογένεια όπου τα μέλη της έχουν πολύ χαμηλό βαθμό αυτονομίας ( δεν αποφασίζουν για τον εαυτό τους, δεν αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες αν δεν συμφωνήσουν όλοι, αισθάνονται εύκολα ενοχές εαν κάνουν κάτιι με το οποίο οι υπόλοιποι δεν συμφωνούν , αισθάνονται την υποχρέωση να αποδέχονται τους όρους των σχέσεων των άλλων μελών ενώ ταυτόχροβα θυμώνουν με αυτή τους την στάση κλπ) ενώ βρίσκονται σε μια φάση που τα παιδιά τους είναι ενήλικα.

Όταν η οικογένεια αδυνατεί να περάσει και να ολοκληρώσει έναν ή περισσότερους κύκλους ζωής της, τότε σημαίνει ότι αδυνατεί να αφομιώσει την ψυχική οδύνη που προκαλούν οι περίοδοι αυτοί στα μέλη της ( ανάγκη έντονης εγγύτητας των νεαρών μελών ή σύγκρουσης και αποχωρισμού των μεγαλύτερων) Τότε η οικογένεια αδυνατεί να διεργαστεί τα συναισθήματα αυτά, αποφεύγει την είσοδο και ολοκλήρωση του κύκλου ζωής της και καθηλώνεται σε δυσλειτουργικά πρότυπα συναλλαγών . Ο κύκλος ζωής της οικογένειας συνιστά το πλαίσιο μέσα στο οποίο συντελούνται αυτές οι διεργασίες. Ο τρόπος λοιπόν που κάθε οικογένεια διαχειρίζεται αυτές τις ”φυσιολογικές’’ κρίσεις αποτελέσματα περάτωσης του κύκλου , είναι ενδεικτικός του βαθμού προσαρμοστικότητας της.

 

Αναστασία Τσαμπαρλή

” Ψυχαναλυτική προσέγγιση της οικογένειας ” εκδόσεις Παπαζήση

Η Αναστασία Τσαμπαρλή είναι διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Grenoble II , θεραπεύτρια ζεύγους και οικογένειας , μέλος της Διεθνούς ψυχαναλυτικής Εταιρείας, της Ελληνικής Εταιρείας Ομαδικής Ανάλυσης και Οικογενειακής θεραπείας (ΕΟΑΟΘ) και Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας του τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s